De verduurzaming van het PwC-hoofdkantoor Westgate II in Amsterdam is begonnen.
Het ontwerp benut de beschikbare ruimte maximaal voor duurzame energieopwekking. Zo worden de daken en de indrukwekkende luifel boven de parkeergarage volledig voorzien van zonnepanelen. Naast de zichtbare ingrepen wordt ook de klimaatinstallatie grondig gemoderniseerd. Door efficiëntere technologieën toe te passen, daalt het energieverbruik en verkleint de ecologische voetafdruk van het gebouw aanzienlijk.
Dit ambitieuze project draagt niet alleen bij aan de verduurzaming van het Westgate II gebouw, maar is ook een belangrijke stap richting de bredere klimaatdoelstellingen van PwC, Quest Funds en Nederland. Met deze transformatie zal Westgate II een ‘Paris Proof’ gebouw worden.
bbn is in het voortraject betrokken met Wilbert de Wit als projectmanager en in de uitvoering met Leon Batist als projectmanager / directievoerder.
De bouw van het Dordthuis is in volle gang. Deze ‘huiskamer’ van de stad wordt een duurzaam, aantrekkelijk gebouw dat onderdak zal bieden aan het nieuwe stadskantoor van de gemeente en diverse gemeentelijke diensten: de stadsbibliotheek, de Sociale Dienst Drechtsteden en de VVV.
In deze video is te zien hoe Rinald van der Wal in de rol van bouwdirecteur vertelt over de functie en bouw van het Dordthuis:
De verwachting is medio 2026 op te leveren.
De Delftse Tuin is een Openbare Montessori basisschool (1.335 m²), kinderdagverblijf (300 m²) en BSO in één waarbij intensief tussen de organisaties wordt samengewerkt.
Zo loop je als driejarige al mee in de kleuterklas en kan het atelier van de BSO tijdens schooltijd ook gebruikt worden voor creatief onderwijs.
Het gebouw is opgezet in split level, met op elk niveau een andere leeftijdsgroep. Door het kleine niveauverschil is de drempel naar een andere klas kleiner. Via een centrale vide, het hart van de school, zie je wat de leerlingen in een andere ‘bouw’ aan het doen zijn. Zo maken we een inspirerende leeromgeving waar kinderen elkaar zien en kennen.
Duurzaamheid is een belangrijk item; er is daarom veel aandacht voor natuurinclusiviteit en klimaatadaptatie. Zoals een verbeterde infiltratie van neerslag en het verminderen van hittestress en het versterken van de groene identiteit van de wijk met ruimte voor groene verblijfsplekken.
bbn adviseurs is door de gemeente Delft ingeschakeld voor het projectmanagement, de begeleiding van de aanbesteding en directievoering en toezicht.
Bij Hout Totaaladvies combineren we meer dan 40 jaar ervaring in de houtconstructiesector met een sterke focus op duurzaamheid en innovatie. Onze missie is om de mogelijkheden van houtbouw te benutten en bij te dragen aan een groenere toekomst. We begrijpen dat bouwen in hout een andere aanpak vereist dan traditionele materialen. Daarom bieden we een unieke, integrale aanpak die begint met onze Quickscan haalbaarheid.
Deze scan geeft je snel inzicht in de haalbaarheid van jouw project, zodat je met vertrouwen verder kunt. Na de Quickscan begeleiden we je zodat je grip krijgt op techniek, kosten en proces. Tot slot zorgen we voor kwaliteitsborging tijdens de uitvoering. Met onze expertise en ervaring helpen we je om niet alleen een haalbaar project te realiseren, maar ook een project dat voldoet aan de hoogste normen van kwaliteit en duurzaamheid.
Benieuwd naar wat wij voor jou kunnen betekenen? Neem contact met ons op!
Wij zijn met Oosterhoff-zusterbedrijven Adviesbureau Lüning, ABT, Huygen, bbn adviseurs, Adviesbureau Van de Laar en abtWassenaar onderdeel van Hout Totaaladvies. Vanuit Hout Totaaladvies bieden we een integrale aanpak waarin we jou van concept tot realisatie begeleiden bij jouw houtproject.
31 januari jongstleden vierden we het bereiken van het hoogste punt van het nieuwe Universitair Sportcentrum in Leiden, direct aan het Campusplein. Het Sportcentrum bevat grote wedstrijdzalen en danszalen die overdag worden ingezet voor het tentamineren van circa 1000 studenten en ’s avonds en in het weekend voor sportactiviteiten, binnen en buiten. Ook de kleedruimten en horeca voor de naastgelegen sportvelden is in het gebouw meegenomen.
In het Universitair Sport Centrum komen twee grote wedstrijdzalen, drie danszalen, 1000 m2 aan fitnessruimte, een body en mindruimte, een spinningruimte, vier grote kleedruimtes voor binnensport, zes kleinere kleedruimtes voor buitensport, een kantoorzone en een horecagelegenheid.
Oorspronkelijk werd gekeken naar een gestapeld ontwerp aan de overzijde van de Einsteinweg. Door de kleine plot die daar beschikbaar was moesten de sportfuncties worden gestapeld. Nadat dit gestapeld ontwerp niet haalbaar bleek, adviseerde bbn om aan de andere kant van de weg te kijken. Door minder te stapelen en niet de grond in te gaan, kon op basis van Design & Build het project wél binnen het beoogde budget worden gerealiseerd. Met als bijkomend voordeel dat het gebouw ook direct de buitensport kan faciliteren, wat dan weer gunstig is voor de exploitatie.
De kosten voor de herinrichting van het sportpark worden gedekt uit de opbrengsten van nieuwe studentenhuisvesting die gebouwd kan worden op de plaats waar eerst het sportcentrum zou komen.
Op het groene dak, op circa 3,5 meter hoogte, wordt een heus fitness circuit in het groen gerealiseerd, dat vanaf maaiveld bereikbaar is via twee trappen. Een van de trappen is bovendien bruikbaar als tribune bij activiteiten. Het hogere dak – circa 8 meter hoog – wordt voorzien van zonnepanelen om te voldoen aan BENG-eisen. In het ontwerp is rekening gehouden met voldoende panelen om het pand energieneutraal te maken.
De warmtepompen voor het SeTC worden aangesloten op een gezamenlijk warmte- en koudeopslag installatie van de Universiteit. In het interieur worden oude plafonddelen en een oude gymzaalvloer hergebruikt. De gevel van de fietsenstalling wordt gemaakt van gebroken hergebruikte stoeptegels, die door het ‘tegelwippen’ in grote hoeveelheden verkrijgbaar zijn.
bbn adviseurs heeft voor dit project het Programma van Eisen (PvE) opgesteld en vanaf de definitiefase tot en met de uitvoering projectmanagement en kostenmanagement. Waarbij de belangrijkste taak is het borgen van de beoogde kwaliteit. Tijdens de ontwerpfasen wordt dit geborgd door de ontwerpdocumenten inhoudelijk te toetsen aan het PvE. Tijdens de uitvoering voeren onze technisch inspecteurs toezicht op de bouw.
ARTIS in Amsterdam is een van de vijf oudste dierentuinen ter wereld. Het ARTIS-Aquarium werd geopend in 1882, in een tijd waarin de meeste mensen alleen vis hadden gezien op hun bord. Inmiddels is de focus verschoven van ‘visjes kijken’ naar een volwaardig educatief centrum. Met het oog op die verschuiving – en omdat het Rijksmonument aan onderhoud toe was – werd het ARTIS-Aquarium in 2023 en 2024 verbouwd.
Duurzaamheid was een belangrijke pijler bij de renovatie van het ARTIS-Aquarium. Zo werd een wko-installatie aangelegd en op het dak zijn zonnepanelen geplaatst – uit het zicht, vandaar dat dit bij hoge uitzondering werd toegestaan bij een Rijksmonument. Ook is gebruik gemaakt van zelfhelend beton. De micro-organismen in dat beton sluiten mooi aan op de thematiek van het naastgelegen ARTIS-Micropia, waar de wereld van de microben centraal staat.
De wens van ARTIS om een extra duurzaamheidslag te maken is door bbn opgepakt door de mogelijkheden voor duurzamer beton te onderzoeken. Samen met de duurzaam betonspecialist van ABT zijn een aantal scenario’s ontwikkeld. Daarbij zijn o.a. geopolymeer (vervanger cement), basaltwapening en zelfhelend beton onderzocht. Deze zijn met aannemer Salverda en ARTIS uitgewerkt. Na laboratoriumonderzoek en een proef aquariumbak zijn de nieuwe betonnen aquariumbakken uitgewerkt. Naast traditioneel gewapend beton zijn enkele bakken met zelfhelend beton en basaltwapening uitgevoerd.
De renovatie van het ARTIS-Aquarium was een hele klus, helemaal omdat het een Rijksmonument is met unieke uitdagingen. Getest moest worden hoe het beton zou reageren op zout water, en het originele waterfilter, ontworpen door William Alfred Lloyd, moest in het ontwerp worden ingepast. Vóór de verbouwing moest voor de vissen een tijdelijk onderkomen worden gevonden – zij gingen naar andere dierentuinen, of naar een klein pop-up aquarium in ARTIS.
Na jarenlang plannen maken en ontwerpen uit te werken kreeg bbn een rol in het project. ARTIS vroeg bbn om het concept TO te toetsen en een voorstel voor de bouworganisatie en aanbesteding van de realisatie te maken.
Gedurende de toetsing van het DO maakten we samen met ARTIS en ontwerpers een inventarisatie van de kansen en risico’s. De specifieke onderdelen (grote aquaria en waterbehandeling) maakten het specifiek ten opzichte van de gangbare projecten, naast de restauratiewerkzaamheden. Het advies van bbn voor het bouwcontract, hoofdaanneming, werd overgenomen door ARTIS.
We maakten samen met ARTIS en het ontwerpteam een longlist van geschikte hoofdaannemers en uiteindelijk een shortlist. We organiseerden de aanbestedingsprocedure en het gunningsproces. Met ARTIS, Salverda Bouw en het bouwteam werd na de gunning het project verder uitgewerkt.
Na het contractproces waarin bbn een adviserende rol had is de uitvoering gestart. bbn verzorgde de directievoering en het toezicht op de bouw.
De bouwkundige oplevering is medio 2025 en de opening van het gerenoveerde aquarium is begin 2026 gepland.
Beeld: © ARTIS, Christiaan de Bruijne
Koen Boelhouwers (rechts) en Jeroen Diks in het CO₂-neutrale kantoor van bbn adviseurs
In de huidige tijd is er veel aandacht voor het realiseren van een CO2-neutrale bedrijfsvoering. Maar ook de huisvesting waarin dit plaatsvindt, moet voldoen aan ambitieuze normen zoals ESG-wetgeving en Paris Proof (2030). Gelukkig biedt bbn adviseurs inzicht in de CO2-impact van bedrijfshuisvesting.
Koen Boelhouwers benadrukt het belang van de juiste keuzes op het gebied van bedrijfshuisvesting: “Dagelijks worden operationele keuzes gemaakt om kosten te besparen en CO2-uitstoot te minimaliseren. Maar bij nieuwbouw of renovatie van huisvesting ontstaat ook een aanzienlijke CO2-impact door de milieubelasting van bouwmaterialen. Dit geldt ook voor de keuze van het energieconcept en de energie-efficiëntie gedurende de levensduur. Het is belangrijk dat deze keuzes toekomstbestendig zijn en een goede businesscase vormen.”
Jeroen Diks wijst op de veranderingen in regelgeving: “Wij helpen bedrijven om voorop te lopen in het voldoen aan CO2-regelgeving. Bij grote projecten, zoals een nieuw distributiecentrum of productielocatie, kunnen aanzienlijke stappen worden gezet. Het is essentieel om met je tijd mee te gaan, zoals blijkt uit de recente BREEAM-update, waarin CO2-reductie van materialen en energie-efficiëntie een prominente rol spelen.”
Om de juiste keuzes te maken in een huisvestingsproject, is het belangrijk om vanaf het begin inzicht te hebben in de investeringskosten en CO2-impact. Koen legt uit: “Bij bbn adviseurs werken we met drie pijlers: een goede businesscase, planontwikkeling en ontzorging tijdens de bouw- en gebruiksfase. Onze ervaring is dat we vanaf de eerste ideeën al veel kunnen berekenen, zonder dat een volledig ontwerp nodig is.”
CO2-neutrale bedrijfshuisvesting is geen toekomstmuziek. In 2024 werd de kantoorlocatie van bbn adviseurs in Houten volledig opgewaardeerd naar een CO2-neutrale werkomgeving. Het gebouw is hoogwaardig geïsoleerd en voorzien van duurzame energiebronnen. Met PCM ‘warmteaccu’s’ wordt warmte opgeslagen in plafonds, wat oververhitting voorkomt en energie bespaart. Ook is gekozen voor materialen met een lage CO2-impact, zoals hout en gerecyclede materialen. Het resultaat is een duurzaam kantoorgebouw dat netto 0 kg CO2 uitstoot.
Heb je een huisvestingsvraagstuk of ben je benieuwd naar de mogelijkheden? Kijk dan nu wat er mogelijk is binnen de kaders van een CO2-budget. Koen: “Wij denken graag met je mee, of het nu gaat om distributiecentra, koel- en vrieshuizen, last-mile delivery, cross-docking of maatwerk bedrijfshuisvesting. Bereken zelf alvast de investering voor jouw CO2-neutrale bedrijfshuisvesting.”
Maandag 3 december jl. bereikte de brede school Cingelplein in Beesd haar hoogste punt. Het energieneutrale, bio-based en natuurinclusieve ontwerp van RoosRos Architecten wordt gebouwd door Aannemersbedrijf P. van Leeuwen. Na het wind- en waterdicht maken start de afbouw van het houten gebouw, dat steeds meer vorm krijgt.
De bouw werd gevierd met bouwers en leerlingen van de scholen de Lingelaar en St. Antonius, die dagelijks de voortgang zien vanuit hun tijdelijke locatie. Beide scholen, de buitenschoolse opvang en de bibliotheek vormen straks samen met MFC het Klokhuis het maatschappelijke hart van Beesd.
Twee leerlingen overhandigden een tijdscapsule aan de aannemer, die in het gebouw worden verwerkt. De wethouder en uitvoerder spraken over de voorspoedige bouw, waarna de vlaggen van beide scholen werden gehesen. Na het officiële moment genoten de bouwers van wat lekkers.
Over enkele maanden wordt het gebouw opgeleverd. Leerlingen, docenten en gebruikers van de BSO, bibliotheek en het MFC kijken ernaar uit. bbn adviseurs begeleidt dit duurzame project vanaf de definitiefase, stelde het Programma van Eisen op en verzorgt het projectmanagement en directievoering en toezicht
Welke mogelijkheden zijn er voor schoolgebouwen uit de jaren ’60? Nieuwbouw of renovatie? En wat zou dit de gemeente kosten?
Dat onderzochten wij voor de gemeente Nieuwegein. Onze recente studie beslaat 7 complexen voor primair onderwijs en 3 voor voorgezet onderwijs. Het biedt een gedetailleerd plan voor de toekomst van deze gebouwen, met aandacht voor functionaliteit, technische kwaliteit, erfgoedwaarde en duurzaamheid.
Met deze aanpak zorgen we ervoor dat de schoolgebouwen niet alleen voldoen aan de huidige eisen, maar ook klaar zijn voor de toekomst. Dit project is een mooie stap richting een betere leeromgeving voor de leerlingen en een duurzame toekomst voor de gemeenschap.
Met dit onderzoek heeft gemeente Nieuwegein werk gemaakt van haar opgave als groeikern. Inmiddels is de vernieuwbouw van het eerste schoolgebouw in uitvoering en kunnen gebruikers na de zomer van 2025 het gebouw betrekken.
Lees meer over dit project in dit artikel van Binnenlands Bestuur.
Het realiseren van vervangende nieuwbouw voor De Piloot, een school voor speciaal primair onderwijs in Rotterdam. Stichting BOOR is de bouwheer.
Het schoolbestuur BOOR heeft op de huidige locatie van De Piloot twee units van het cluster 4-onderwijs samengebracht: een unit voor internaliserende leerlingen en een unit voor externaliserende leerlingen. Het samenbrengen van deze twee verschillende doelgroepen in één gebouw heeft echter de nodige uitdagingen opgeleverd, aangezien de behoeften van de groepen niet goed op elkaar aansluiten. Daarnaast is er een groei in het aantal leerlingen, wat heeft geleid tot wachtlijsten van thuiszittende leerlingen die op een beschikbare plek wachten. Om deze redenen is besloten nieuwe huisvesting te realiseren voor de externaliserende leerlingen, zodat de locatie aan de Nieuwe Ommoordseweg 30 volledig kan worden ingericht voor de internaliserende leerlingen.
De doelgroep vraagt om specifieke eisen, die vanaf de start van het project in het ontwerp moesten worden meegenomen. Het was essentieel om de behoeften van deze leerlingen meteen goed in kaart te brengen. Dit betrof niet alleen de materialisatie (denk aan ‘hufterproof’ materialen), maar ook de gehele opzet van het gebouw en terrein. Zo was privacy een belangrijke eis, zowel voor het gebouw als het schoolterrein, en hebben de leerlingen extra ruimte nodig om hun energie kwijt te kunnen. De lokalen zijn ruim opgezet, en er zijn speciale luwteruimtes tussen de lokalen ontworpen waar de kinderen rustig kunnen werken. De gangen zijn ingericht als leerpleinen en het speelterrein is groter dan bij een standaard basisschool. De meeste leerlingen worden met taxibusjes naar school gebracht. Een belangrijk aandachtspunt hierbij was dat het in- en uitstappen op het schoolplein plaatsvindt, zodat de kinderen meteen in de veilige schoolomgeving zijn en niet kunnen ‘wegglippen’.
In een eerder traject heeft bbn een businesscase opgesteld en het plan getoetst op haalbaarheid. Daarna is bbn via een minicompetitie gecontracteerd om het ontwerptraject te begeleiden. Voor Stichting BOOR verzorgde bbn het projectmanagement in alle projectfasen. Dit omvatte onder andere het voorbereiden en begeleiden van de aanbesteding voor adviseurs in het ontwerpteam, het voorzitten en de verslaglegging van de project- en stuurgroepoverleggen, het opstellen van de projectfasedocumenten en de aanbesteding voor een uitvoerende partij. Ook onderhield bbn de communicatie met de gemeente (onder andere voor de Frisse Scholen-toets en de welstandscommissie) en met diverse adviseurs op het gebied van ecologie, asbest en bouwkosten, evenals met de omgeving. Daarnaast hield bbn scherp toezicht op de planning en nam het de factuur- en budgetbewaking op zich.
Momenteel wordt het bestaande pand op de projectlocatie gesloopt, en zijn wij bezig met de aanbesteding voor de aannemers van de nieuwbouw. In de realisatiefase zal bbn adviseurs de directievoering en het toezicht op zich nemen. Naar verwachting kan begin 2025 worden gestart met de nieuwbouw, en wordt de school eind 2025 opgeleverd en in gebruik genomen.
Beeld: RoosRos architecten