De voornaamste focus van onderwijsorganisaties is de toekomst van hun leerlingen. Om daaraan bij te dragen, moeten de gebouwen waar de leerlingen en medewerkers gebruik van maken goed op orde zijn – nu en in de toekomst. Dit betekent dat je als organisatie actief bezig moet zijn met vastgoedmanagement. Deze taken komen vaak boven op de vaste werkzaamheden van medewerkers. Gelukkig sta je er niet alleen voor. Dat weet ook Tom Streng. Hij is naast schooldirecteur van de St. Jozefschool in Oudewater, ook verantwoordelijk voor huisvesting bij het overkoepelende schoolbestuur van De Groeiling.
“Eind 2023 was het weer tijd om het onderhoud voor 2024 te plannen,” vertelt hij. “We liepen echter tegen personeelstekorten aan in de vastgoedafdeling. Daardoor bleek het lastig om de onderhoudsbehoefte die op tafel lag, goed uit te voeren. We hebben toen aangeklopt bij bbn adviseurs met de vraag of zij ons konden helpen bij het uitvoeren van groot onderhoud.”
Om te ondersteunen in deze uitdaging, is adviseur Eline van Ringelestijn namens bbn nauw betrokken bij het vastgoedmanagement van De Groeiling. “Doordat wij als externe partij ondersteunen op groot onderhoud, kan de specifieke expertise en klein onderhoud bij De Groeiling blijven,” zegt Eline. “Zo kunnen ze intern snel schakelen en hebben ze extern een partner die ondersteunt bij de complexere zaken.”
Dankzij de samenwerking met bbn staan onderwijsinstellingen zoals De Groeiling er niet alleen voor, en hebben zij een sparringpartner voor hun vastgoedmanagement.
“We gingen in feite voor een tweesporenbeleid,” vertelt Tom. “We hebben gekeken naar hoe we klein onderhoud beter konden inrichten, en Eline kwam erbij voor groot onderhoud. Door onderbezetting bij de afdeling vastgoed werd weinig planmatig gewerkt – we hadden maar 0,8 fte op de vastgoedafdeling, terwijl we 24 scholen en 26 schoolgebouwen in beheer hebben. Daardoor misten we ook een zekere grip op de financiën. bbn heeft in het najaar van 2024 een goed doordacht MJOP aangeleverd. De structuur die dat bood, was voor ons heel belangrijk. Daardoor kunnen we verder kijken en goede stappen zetten op het gebied van kostenbeheersing.”
Uit deze samenwerking kwam een helder meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voort, dat alle partijen duidelijkheid bood.
“Het inrichten van klein onderhoud was benodigd om onvoorziene meldingen te kunnen registreren en gemakkelijk uit te zetten naar de betreffende partijen,” legt Eline uit. “Wij hebben eerst een jaar samengewerkt met De Groeiling met hun MJOP; in de zomer van 2024 heeft bbn de MJOP’s opgesteld met een startjaar van 2025. Het MJOP van bbn is op financieel gebied marktconform en duidelijk omschreven waardoor er een flexibel document is ontstaan dat voor iedereen werkbaar is.”
Tom: “Zo hebben we goede stappen gezet op het gebied van kostenbeheersing en uitvoering van het onderhoud, waardoor de gebouwen beter onderhouden worden.”
Eline legt uit hoe dat MJOP tot stand kwam. “De Groeiling had al wel een MJOP met begrote kosten, maar de daarin beschreven werkzaamheden waren nog onduidelijk. Dat hebben we nu goed op de rit gezet. Met meerdere bbn-collega’s hebben we plannen opgesteld voor de scholen binnen De Groeiling en vervolgens ook een jaarplan, in samenspraak met de afdeling huisvesting/vastgoed van De Groeiling. Zo hebben we duidelijkheid gecreëerd over de benodigde werkzaamheden – en het werk wordt nu wel uitgevoerd.”
Gaandeweg het traject werd duidelijk dat het plan vraagt om een gezamenlijke, stapsgewijze beweging in de juiste richting, vertelt Tom. “We zijn al een heel eind op weg in dat proces, maar er is nog veel ruimte om verder te groeien. Van de communicatie met huisvesting en de samenwerking met Eline tot het anders inrichten van processen en beleid op papier zetten.”
Eline beaamt dat: “Het is heel mooi om te zien hoe we dat samen stap voor stap doen. In 2024 hebben we al een flinke stap gezet door te zorgen dat we onderhoud op de planning uitvoeren. Vervolgens hebben we gekeken naar de juiste werkwijze, van het aanvragen van offertes tot de uitvoering. En nu zijn we ook aan de slag gegaan om het beleid meer op papier te zetten.”
Tom ziet al resultaten van de stappen die zijn gezet. “We hebben nu meer grip op de financiën, dankzij de toegenomen structuur en duidelijkheid. De samenwerking tussen bbn, het huisvestingsteam en het bestuur van De Groeiling verloopt heel fijn.”
Een concreet gevolg van de verbeterde structuur is dat er vorig jaar al veel meer geplande opdrachten konden worden uitgevoerd. Tom: “In het verleden begrootten we voor 7 of 8 ton voor de huisvesting, maar uiteindelijk werd daar slechts 3 ton van uitgevoerd. Nu worden de in het jaarplan begrote opdrachten en investeringen wél volledig uitgevoerd. Dat zien we ook terug in de feedback die we krijgen van schooldirecteuren – ook directeuren die in het verleden terecht kritisch waren, zijn nu juist positief.”
Door de verbeterde planning en structuur heeft De Groeiling meer grip op de status van de projecten, en verloopt de communicatie soepeler.
Eline geeft aan dat dit samenhangt met strakkere sturing op de planning. “We nemen twee keer per maand het hele jaarplan door, waarbij iedereen inbrengt wat we kunnen doen. We kunnen nu ook snel schakelen met financiën.” Tom bevestigt dat: “We hebben nu ook om de zes weken een afspraak met de controller, waarbij we de financiën doornemen. Daardoor hebben we ook financieel meer grip op wat we doen en kunnen we gemakkelijk bijsturen als het anders verloopt dan gepland staat in de begroting.”
De onderlinge communicatie is hiermee sterk verbeterd. “Dankzij de betrokkenheid van bbn leert Eline de school steeds beter kennen,” ziet Tom. “Ook onze medewerker huisvesting is altijd betrokken bij de overleggen. En directeuren worden meegenomen in de trajecten die lopen. Dat leidt tot tevredenheid.”
Tom is ook blij met de flexibiliteit, zegt hij. “Eline en ik zien elkaar elke maandag, maar als ik doordeweeks een vraag heb, kan ik ook bij haar terecht. Dat kan ook gaan over dingen die buiten de opdracht vallen, zoals vragen over zonnepanelen en het businessplan daaromheen.”
De Groeiling en bbn delen de ambitie om actief te sturen op duurzaamheid. Tom legt uit: “We kijken bij alles wat we doen naar duurzaamheid, daar zit ik echt bovenop. Uiteraard kijkt het bestuur ook naar opbrengsten, maar Eline en ik kijken ook verder: we zoeken de ruimte die er is op het gebied van duurzaamheid. Het onderzoek naar zonnepanelen voor twee scholen is daar een mooi voorbeeld van.”
Eline vertelt dat er volgend jaar al meer wordt gestuurd op duurzaamheid in het jaarplan. “We willen daar ook budget in opnemen voor energielabels. Dat is nu nog niet verplicht voor het onderwijs, maar we vinden het wel belangrijk om daar nu al naar te kijken.”
Voor veel stichtingen zal het herkenbaar zijn: te weinig mankracht om echt goed in te zetten op huisvesting. “Als je zelf de benodigde professionals niet in huis hebt, werk dan samen met een bedrijf als bbn,” adviseert Tom. “Voor De Groeiling heeft die samenwerking enorm veel betekend. We hebben daardoor een grote slag gemaakt op het gebied van planmatig werken.”
Eline deelt wat deze samenwerking zo succesvol maakte: “Bij bbn kijken we verder en passen we ons aan de opdrachtgever aan. De Groeiling is een laagdrempelige organisatie, daardoor kunnen we makkelijk schakelen met elkaar. Wij zeggen altijd: je doet het niet alleen, maar samen: zowel binnen bbn als met de opdrachtgever.”
Tom ziet dat ook zo: “bbn is een bedrijf met korte lijntjes. Ik zie de samenwerking met Eline en onze huisvestingsafdeling echt als een team. Dat werkt voor ons heel goed.”
De samenwerking met De Groeiling laat zien hoe organisaties er niet alleen voor staan. De adviseurs van bbn ondersteunen medewerkers in hun vragen en planning rondom vastgoedmanagement. Op zoek naar ondersteuning in vastgoedmanagement? Neem contact op.
bbn, als deel van het Schools by Circlewood consortium, heeft de competitie gewonnen om de school met voor- en naschoolse opvang Wisperweide in Weesp te realiseren. Wisperweide is de eerste school die het geprefabriceerde houten modulaire systeem van Schools by Circlewood toepast, dat eerder dit jaar door de gemeente Amsterdam en deelnemende schoolbesturen is geselecteerd voor het programma Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen. Wisperweide is een ontwerp van Studio A Kwadraat + OMA.
Het plug-and-play systeem (de HoutKern Bouwmethode) van Schools by Circlewood bestaat uit gestandaardiseerde houten kolommen, kruisgelamineerde houten vloerpanelen, een slimme stalen knoop en verplaatsbare scheidingswanden. Het ontwerp van Wisperweide maakt gebruik van het systeem om maximale flexibiliteit te bereiken – zowel dagelijks als op de lange termijn.
Centraal in het compacte gebouw bevindt zich een auditorium, dat de belangrijkste ontmoetings- en evenementenruimte van de school is en zichtbaar is vanuit de meeste delen van de school. Rondom het auditorium zijn leeromgevingen verdeeld in twee karakteristieke zones – voor peuters en oudere kinderen. Elke zone heeft een eigen ingang en buitenspeelplaats, naast klaslokalen met grotendeels transparante gevels en muren. De ruime gangen – meer dan 3 meter breed en gevuld met natuurlijk licht – worden extra leer- en werkruimtes.
De modulaire scheidingswanden maken het mogelijk om de klaslokalen en gangen te configureren volgens de voorkeuren van de kinderen en leraren om creativiteit en samenwerking te bevorderen. Naarmate de school ontwikkelt, kunnen er meer klaslokalen worden toegevoegd aan de noordzijde door de bestaande noordelijke gevel te verwijderen en het modulaire structurele raamwerk uit te breiden.
Binnen in de school zijn de scheidingswanden biobased en kunnen ze worden aangepast voor verschillende doeleinden: grote kastwanden, kluisjes of opslagruimte, kapstokken, of met groen beplante wanden. Anderen zijn tentoonstellingswanden om het werk van leerlingen te presenteren en de identiteit van de school te versterken. De flexibele technische backbone is uit het zicht boven de plafonds in de gangzones geplaatst.
Het schoolgebouw is Paris Proof, losmaakbaar en biobased.
Een feestelijke dag voor alle leerlingen van de Lingelaar en St. Antonius in Beesd. Op een zonovergoten ochtend gingen de deuren open voor de eerste lesdag in de nieuwe Brede School Cingelplein. Toegejuicht door de kinderen van beide scholen knipten een aantal mensen samen met wethouder Piet Jan den Dikken het lint door. In de nieuwe Brede School doen ook de Bibliotheek Rivierenland en de kinderopvang mee. En dankzij de nieuwe ’tunnel’ naar het naastgelegen Klokhuis, is ook de gymzaal heel makkelijk te bereiken.
Wethouder Den Dikken: ‘Een nieuw avontuur: twee scholen in één nieuw schoolgebouw, geweldig! Dankzij de samenwerking met Kinderopvang KaKa, de Bibliotheek Rivierenland en Het Klokhuis heeft Beesd nu een nieuw, maatschappelijk hart midden in het dorp. Een fijne, toegankelijke plek, waar jong en oud samenkomen.’
De nieuwe Brede School Cingelplein is uniek voor de gemeente. Het gebouw voorziet in z’n eigen energie. Het gebouw is grotendeels van hout en andere natuurlijke materialen. En het heeft een mos- en sedumdak en deels een groene gevel. Zo is het gebouw helemaal klaar voor de toekomst! Een prachtig project, gerealiseerd dankzij het werk van onder meer Aannemersbedrijf P. van Leeuwen, RoosRos Architecten en bbn adviseurs.
Een positieve bijdrage leveren aan de maatschappij – dat is wat Esmée Vogelaar graag doet in haar rol als vastgoedadviseur bij bbn. Ruim een jaar werkt ze nu aan maatschappelijke vastgoedprojecten die ertoe doen. Ze blikt dan ook met een goed gevoel terug op haar eerste jaar bij bbn.
“Aanvankelijk kwam ik bij bbn voor bouwkostenmanagement, maar al snel maakte ik de overstap naar vastgoedmanagement, omdat dat beter aansloot bij mijn ervaring. Dat is het leuke bij bbn: je kan een profiel creëren wat bij je past. Die flexibiliteit is heel prettig.”
Het team vastgoedmanagement, waar Esmée deel van uitmaakt, adviseert klanten met als doel toekomstbestendig vastgoed. “We houden ons bezig met de dagelijkse gang van zaken, zoals onderhoud en compliance, maar we kijken ook naar het grotere plaatje. Strategie en langetermijndenken speelt daarbij een belangrijk rol. Want de keuzes die je nu maakt, dragen bij aan het doel waar je naartoe werkt.”
Meedenken met de opdrachtgever en doorvragen is daarbij essentieel. “Bij elke concrete opgave kijken we of dat ook in de visie op lange termijn past. Bijvoorbeeld: Hoe kan ik de noodzakelijke vervanging van cv-ketels op korte termijn combineren met de ambitie naar een all-electric oplossing op de lange termijn? Zomaar een warmtepomp installeren gaat meestal niet, omdat het netwerk waarmee de verwarmingsenergie wordt afgegeven daar ook passend voor moet zijn. En, past het ook binnen het gecontracteerde elektrische vermogen van een gebouw? Of welke stappen kan ik nu al zetten om mijn vastgoed energiezuiniger te maken, terwijl ik me voorbereid op een grootschalige renovatie over 10 jaar? Zodat er geen no regret maatregelen worden genomen. Vanuit onze expertise kunnen we opdrachtgevers helpen met dat soort vragen om te gaan.”
Esmée ziet diverse projecten de revue passeren. “Die diversiteit in werkzaamheden maakt het werk extra leuk. Ik werk met verschillende collega’s aan verschillende projecten. Daarbij is het zaak om altijd de beste oplossing te vinden, die voor de opdrachtgever en de (eind)gebruiker bijdragen aan toekomstbestendigheid. Op papier wil je natuurlijk de meest duurzame oplossing die er is, maar in de praktijk moet je ook rekening houden met andere factoren. Die vertaling van theorie naar praktijk, daar heb ik veel in geleerd het afgelopen jaar.”
Kortom, Esmée zit prima op haar plek bij bbn. “Het is een mooi bedrijf, met collega’s die een schat aan ervaring en kennis hebben op diverse gebieden. Die kennis delen ze graag. Ook al werken we op verschillende afdelingen, er is veel onderling contact en samenwerking.”
Wil jij net als Esmée bijdragen aan duurzame, maatschappelijke projecten? Kijk dan eens op https://bbn.career.emply.com/vacatures
De Delftse Tuin is een Openbare Montessori basisschool (1.335 m²), kinderdagverblijf (300 m²) en BSO in één waarbij intensief tussen de organisaties wordt samengewerkt.
Zo loop je als driejarige al mee in de kleuterklas en kan het atelier van de BSO tijdens schooltijd ook gebruikt worden voor creatief onderwijs.
Het gebouw is opgezet in split level, met op elk niveau een andere leeftijdsgroep. Door het kleine niveauverschil is de drempel naar een andere klas kleiner. Via een centrale vide, het hart van de school, zie je wat de leerlingen in een andere ‘bouw’ aan het doen zijn. Zo maken we een inspirerende leeromgeving waar kinderen elkaar zien en kennen.
Duurzaamheid is een belangrijk item; er is daarom veel aandacht voor natuurinclusiviteit en klimaatadaptatie. Zoals een verbeterde infiltratie van neerslag en het verminderen van hittestress en het versterken van de groene identiteit van de wijk met ruimte voor groene verblijfsplekken.
bbn adviseurs is door de gemeente Delft ingeschakeld voor het projectmanagement, de begeleiding van de aanbesteding en directievoering en toezicht.
Een mooi moment: deze week vierden we de start van de nieuwbouw van De Delftse Tuin. Het gebouw zal onderdak bieden aan leerlingen van de Openbare Montessorischool De Delftse Tuin (onderdeel van Stichting Librijn). Daarnaast gaat Kinderopvang de Lange Keizer gebruikmaken van het gebouw.
De feestelijke start van het project, onderdeel van het ontwikkelingsplan Maria Duystlaan, werd afgetrapt door wethouder Karin Schrederhof van de Gemeente Delft. Ook de toekomstige gebruikers, de kinderen voor wie het project wordt gerealiseerd, hielpen mee met het slaan van de eerste paaltjes, onder aanvoering van Patricia Aarts en schooldirectrice Bianca Wijnolts.
Blanksma Groep en partners Spijker Klimaatservice en MD Service gaan aan de slag met het realiseren van dit duurzame project, waarin veel aandacht is voor klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit. bbn blijft gedurende de uitvoering betrokken als directievoerder en toezichthouder.
Op 8 maart is het Internationale Vrouwendag: een mooie gelegenheid om stil te staan bij de bijdragen die vrouwen aan de maatschappij leveren. Een dag die nog steeds nodig is vanwege de ongelijkheid tussen vrouwen en mannen. Bij bbn waarderen we de bijdrage die de getalenteerde vrouwen aan onze organisatie leveren. Vandaag zetten we vier van hen in de schijnwerpers.
Carmen Ramkhelawan is proces-/projectmanager bij bbn en werkt ook in de vastgoedsector. “Als projectmanager ben ik verantwoordelijk voor het begeleiden van bouwprojecten en ben ik de rechterhand van de opdrachtgever. Vaak staan wij bij in de aanbesteding van de verschillende adviserende partijen, beheren wij de planning en de raming (vaak samen met onze collega’s van bouwkosten), organiseren we alle standaard en losse overleggen en helpen we ervoor te zorgen dat zowel opdrachtgever als gebruikers blij kunnen zijn met het resultaat.”
Pleun van Wijk werkt voor de afdeling Planontwikkeling en Advies, waarin ze werkt aan zowel huisvestingsadvies als projectmanagement binnen gebiedsontwikkelingen. “Ik ben betrokken bij verschillende opdrachten en neem de verantwoordelijkheid voor verschillende deelprojecten. Daarnaast richt ik me veel op duurzaamheid, met name het terugdringen van CO2-uitstoot binnen gebiedsontwikkelingen, en werk ik graag mee aan de kennisontwikkeling van onze organisatie.”
Michaela Brethauer is huisvestingsadviseur, projectmanager en afdelingsmanager. “Ik werk vooral voor maatschappelijke opdrachtgevers: gemeentes en schoolbesturen. Ik heb projecten in de initiatieffase, ontwerpfasen en realisatie. Ik stel Programma’s van Eisen op en help gebruikers hun wensen en eisen te formuleren, onder andere door het geven van workshops. Ik schrijf integrale huisvestingsplannen, maak haalbaarheidsonderzoeken en scenariostudies. Ik begeleid aanbestedingen voor adviseur en de uitvoerende partijen, leidt de projecten tijdens de ontwerpfasen en tijdens de uitvoering. Als afdelingsmanager ben ik vooral bezig met het begeleiden en ondersteunen van mijn team, de juiste mensen op de juiste projecten zetten, het organiseren van hulp en ondersteuning in projecten en met opleidingen, het voeren van gesprekken en een luisterend oor als iemand dat nodig heeft.”
Albertine van Dunné is junior huisvestingsadviseur. “Als huisvestingsadviseur ben ik samen met collega’s bezig met het inzichtelijk maken van de ruimtelijke en functionele behoeftes van een opdrachtgever. Dit wordt vertaald in onder andere een Programma van Eisen.”
Alle vier hebben ze een bewuste keuze gemaakt om in deze sector aan de slag te gaan. “Gebouwen hebben mij van jongs af aan al geïnspireerd,” vertelt Carmen. “Als je bedenkt hoeveel tijd wij als mens in Nederland wel niet doorbrengen in gebouwen, mogen we ook wel met een meer weidse blik kijken naar onze gebouwen. De concrete en harde zijde van een gebouw maakt de opbouw en toch kan dit een heel groot effect hebben op de zachte gevoelskant van de mens. Tijdens mijn studie bouwkunde kwam ik erachter dat ik zelf niet de beste ben in het ontwerpen van gebouwen, dus dat laat ik mooi over aan de architecten die hier wel goed in zijn. Maar het meedenken en het samenbrengen van de diverse aspecten vanuit het technische (comfort) en gebruikersperspectief (functionaliteit), daar ben ik wel goed in. Al deze aspecten bij elkaar maken al een hele goede basis voor een fijn en prettig gebouw.”
Als je bedenkt hoeveel tijd wij als mens in Nederland wel niet doorbrengen in gebouwen, mogen we ook wel met een meer weidse blik kijken naar onze gebouwen
Michaela studeerde architectuur en maakte van daar de overstap naar projectmanagement. “Ik heb altijd werk willen doen, waarbij er duidelijk een resultaat te zien is van wat ik gedaan heb. Dus het proces van een eerste idee op papier tot het daadwerkelijk gerealiseerd zien en er doorheen kunnen lopen en gebruikers die blij zijn met wat ze krijgen, vind ik het allerleukste aan mijn werk. Als architect kon ik het ontwerp zelf bedenken, nu teken ik niet meer zelf, maar voor mij zit er net zoveel creativiteit in het hele proces als vroeger. En ik vind leuk, dat ik nu al veel eerder aan tafel bij de opdrachtgever zit.”
Pleun vindt het leuk om analytisch onderzoek te combineren met creatieve en strategische oplossingen. “Zo kan ik bijdragen aan duurzame en waardevolle ontwikkelingen die de leefomgeving op de lange termijn verbeteren.”
Voor Albertine zit er ook een familietintje aan haar keuze: “Zowel mijn oma als tante hebben bouwkunde gestudeerd. Daarnaast heeft mijn andere tante, die ook technisch is aangelegd, haar eigen uitbouw getekend en geleid. Hoe gaaf is dat? Alle drie inspireren ze mij wat betreft doorzettingsvermogen, passie en het niet uit het veld laten slaan.”
Ook Carmen ontdekte tijdens haar werk een onverwacht mooie link met haar familie, toen ze werkte aan de Shri Saraswati basisschool in Rotterdam. “Dit is een relatief kleinschalige school die zich al jaren bevond in een statig pand, wat zijn eigen charmes heeft, maar niet meer geschikt is als basisschool. De gemeente wilde mede dit nieuwe gebouw gebruiken om een nieuwe impuls te geven aan de wijk. Ondanks de binnenstedelijke en compacte locatie hebben we een prachtig en licht gebouw gerealiseerd met specifieke karakteristieken die passen bij de Hindoestaanse achtergrond van de school. Wat dit project extra bijzonder maakte voor mij, is dat dit het eerste project was wat ik van begin tot eind heb meegemaakt en waar ik mijn liefde voor onderwijsprojecten heb ontdekt. Daarnaast is de opdrachtgever een stichting waar mijn overleden opa blijkbaar jaren geleden voor gewerkt heeft. Het was heel speciaal om daar achter te komen halverwege het project.”
Met doorzettingsvermogen en passie dragen de bbn-vrouwen bij aan een duurzamere en betere leefomgeving. “Als projectmanager kan je opdrachtgevers/gebruikers in een vroeg stadium begeleiden in de mogelijkheden van duurzame gebouwen,” vertelt Carmen. “Vaak vraagt dit om meerkosten in de beginfase, maar niet altijd. Steeds meer opdrachtgevers hebben vanuit zichzelf een drive om in te zetten op duurzaamheid. Dit is geweldig om te zien en hier kan je samen goed op voortbouwen. Daarbij vind ik het belangrijk om te kijken wat duurzaamheid nou daadwerkelijk is en hoe je dat kan bereiken in een gebouw.”
Pleun bevestigt dat: “Door in een vroeg stadium bewustwording te creëren rondom duurzaamheid, kunnen we duurzamere keuzes stimuleren. Door op tijd inzicht te geven in de mogelijkheden, zorgen we ervoor dat projecten bijdragen aan een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving.”
Albertine is het met Pleun eens: “Vroegtijdig mensen enthousiasmeren en inspireren zorgt ervoor dat er meer mogelijk is. Het leuke is dat er zoveel verschillende kanten zijn aan duurzaamheid, waardoor er ook veel mogelijkheden zijn.”
Door in een vroeg stadium bewustwording te creëren rondom duurzaamheid, kunnen we duurzamere keuzes stimuleren
Michaela maakt gebouwen waar mensen graag willen komen, die een gezond en fijn binnenklimaat hebben, waar mensen zich thuis voelen, energiek en prettig. “Het is fijn als door ons werk leerlingen niet meer in verouderde, slecht geventileerde, koude of juist te warme scholen moeten zitten. Als we gebouwen maken waar mensen trots op zijn, worden die ook gekoesterd, goed onderhouden en daarmee duurzaam.”
Dat deed Michaela bijvoorbeeld bij Kindcentrum Doorslag Noord, een gebouw met voorheen twee scholen uit de jaren 70. “We hebben eerst in een haalbaarheidsonderzoek drie scenario’s vergeleken: instandhouding, vernieuwbouw en nieuwbouw. Vernieuwbouw scoorde het beste en wordt nu gerealiseerd. Ik ben ontzettend blij met deze keuze, waarbij een 50 jaar oud gebouw weer helemaal van deze tijd wordt. De ruimtelijke kwaliteiten van deze school zoals grote klaslokalen en veel daglicht blijven behouden, net als het hele gebouw met een hoge erfgoedwaarde en als middelpunt van de wijk. We voegen daar een moderne grote ontmoetingsruimte aan toe en maken het gebouw helemaal energieneutraal. Wat mij betreft een fantastische combinatie.”
Albertine ziet Internationale Vrouwendag als een gelegenheid om kritisch te kijken naar de stand van zaken en een blik op de toekomst te werpen. “Wat moeten we nog meer doen om vrouwen in de technieksectoren en in topfuncties te krijgen? Naast dat er op de werkvloer aandacht moet zijn voor gendergelijkheid, is het ook belangrijk om dit mee te geven aan kinderen. Er bestaat niet zoiets als ‘mannen-’ of ‘vrouwenberoepen’, of genderspecifieke talenten. Om vrouwen te enthousiasmeren voor deze sector/rollen, moeten ze zichzelf hier ook zien werken.”
Carmen is het daarmee eens: “De technische sector is van oudsher een ‘mannenwereld’. Ondanks dat er steeds meer vrouwen in de technische sector werken, schrikt dit veel vrouwen nog steeds af. Ik zie deze dag als een moment waarop er iets meer aandacht wordt besteed aan de vrouw en haar rol op de arbeidsmarkt. Laten we het gebruiken om gesprekken met elkaar te voeren, ervaringen te delen en elkaar te inspireren om te werken aan onderwerpen die eenieder leuk vindt. Ook al is dit een ‘mannenwereld’.”
Hoe kan je vrouwen dan inspireren om in de techniek aan de slag te gaan? Pleun geeft aan: “Ik denk dat diversiteit in ons vakgebied ons sterker maakt. Verschillende perspectieven zorgen juist voor een betere samenwerking en innovatie, dus laat je niet tegenhouden om je plek in te nemen.”
Er bestaat niet zoiets als ‘mannen-’ of ‘vrouwenberoepen’, of genderspecifieke talenten
“Doe alles waar je zin in hebt en waar je goed in bent,” adviseert Michaela. “Laat je in elk geval niet belemmeren door de gedachte dat iets een ‘mannenwereld’ is. Overal, ook op de bouw, zijn mensen zich steeds meer van bewust dat een gemengd team in welke opzichten dan ook, altijd een verrijking is.”
Ook Carmen zegt dat vrouwen zich niet moeten laten afschrikken: “Ik kom regelmatig tegen dat ik als vrouw in de minderheid ben aan tafel, maar dit kan juist positief zijn. Vooral in mijn tak van sport gaat het steeds meer om integraliteit en kennisdeling. Het samenbrengen van verschillende disciplines is iets wat karaktereigenschappen vraagt die over het algemeen goed liggen bij vrouwen. En maak je geen zorgen, je bent echt niet de enige vrouw en mannelijke collega’s zijn niet eng.”
Albertine vat het mooi samen: “Gewoon doen! Je hoort hier even goed thuis als een ander.”
Tot slot werpen de vier dames nog een blik in de toekomst. “De bouwwereld staat voor grote uitdagingen in Nederland; de verduurzamingsslag die nodig is, het tekort aan woningen, de veroudering van schoolgebouwen, strengere regelgeving, etc. Dit vraagt alleen maar om meer bundeling van kennis en samenwerking om dit voor elkaar te krijgen. Een vakgebied wat dus zal blijven groeien en ontwikkelen,” ziet Carmen.
De waardevolle leefomgeving van morgen omschrijft ze als “een plek met fijne mensen om mij heen en een gezond gebouw voor mens en natuur.” Om die situatie te bereiken, is het belangrijk om goed en logisch te blijven nadenken. “Het gaat niet altijd om hoe meer hoe beter. Simpel gezegd, denk vooral in het principe van Trias Energetica, en dan vooral de eerste twee stappen. Wat stoot ik nou uit en hoe kan ik dit verminderen, en hoe kan je dit verbruik op een duurzame en meer natuurvriendelijke manier opwekken?”
De aarde is eindig, dus steeds meer en meer, groter en beter, stopt een keer
Ook Pleun ziet dat duurzaamheid een steeds grotere rol speelt in ons vakgebied. “We gaan niet alleen duurzamer bouwen, maar ook bewuster kijken naar de integratie van natuur, circulariteit en sociale cohesie. Daarnaast verwacht ik dat leefbaarheid een nog belangrijkere factor wordt, vooral in onze steeds dichter bevolkte steden.”
Ze wil zich dan ook inzetten “voor innovatieve en duurzame projecten waarbij we niet altijd de gebaande paden volgen, maar juist durven te experimenteren en nieuwe manieren van ontwikkelen verkennen. Zo hoop ik écht impact te maken op de leefomgeving van de toekomst – een omgeving waarin stedelijke ontwikkeling en natuur in balans zijn.”
Michaela spreekt de wens uit dat er in de toekomst ruimte is voor iedereen. “Het zou fijn zijn als we allemaal iets meer vanuit ‘wij’ zouden kunnen denken in plaats van ‘ik’. De aarde is eindig, dus steeds meer en meer, groter en beter, stopt een keer. Misschien kunnen we ontdekken dat iets minder, kleiner en meer delen juist tot meer verbinding met elkaar en een leukere maatschappij kan leiden.”
Albertine ziet dat er voor zo’n duurzame toekomst nog best wat inspanning nodig is, onder andere in de samenwerking, maar: “Hoe meer mensen aan tafel meedenken en meewerken over duurzaamheid, hoe creatiever, praktischer en slimmer de oplossingen worden.”
31 januari jongstleden vierden we het bereiken van het hoogste punt van het nieuwe Universitair Sportcentrum in Leiden, direct aan het Campusplein. Het Sportcentrum bevat grote wedstrijdzalen en danszalen die overdag worden ingezet voor het tentamineren van circa 1000 studenten en ’s avonds en in het weekend voor sportactiviteiten, binnen en buiten. Ook de kleedruimten en horeca voor de naastgelegen sportvelden is in het gebouw meegenomen.
In het Universitair Sport Centrum komen twee grote wedstrijdzalen, drie danszalen, 1000 m2 aan fitnessruimte, een body en mindruimte, een spinningruimte, vier grote kleedruimtes voor binnensport, zes kleinere kleedruimtes voor buitensport, een kantoorzone en een horecagelegenheid.
Oorspronkelijk werd gekeken naar een gestapeld ontwerp aan de overzijde van de Einsteinweg. Door de kleine plot die daar beschikbaar was moesten de sportfuncties worden gestapeld. Nadat dit gestapeld ontwerp niet haalbaar bleek, adviseerde bbn om aan de andere kant van de weg te kijken. Door minder te stapelen en niet de grond in te gaan, kon op basis van Design & Build het project wél binnen het beoogde budget worden gerealiseerd. Met als bijkomend voordeel dat het gebouw ook direct de buitensport kan faciliteren, wat dan weer gunstig is voor de exploitatie.
De kosten voor de herinrichting van het sportpark worden gedekt uit de opbrengsten van nieuwe studentenhuisvesting die gebouwd kan worden op de plaats waar eerst het sportcentrum zou komen.
Op het groene dak, op circa 3,5 meter hoogte, wordt een heus fitness circuit in het groen gerealiseerd, dat vanaf maaiveld bereikbaar is via twee trappen. Een van de trappen is bovendien bruikbaar als tribune bij activiteiten. Het hogere dak – circa 8 meter hoog – wordt voorzien van zonnepanelen om te voldoen aan BENG-eisen. In het ontwerp is rekening gehouden met voldoende panelen om het pand energieneutraal te maken.
De warmtepompen voor het SeTC worden aangesloten op een gezamenlijk warmte- en koudeopslag installatie van de Universiteit. In het interieur worden oude plafonddelen en een oude gymzaalvloer hergebruikt. De gevel van de fietsenstalling wordt gemaakt van gebroken hergebruikte stoeptegels, die door het ‘tegelwippen’ in grote hoeveelheden verkrijgbaar zijn.
bbn adviseurs heeft voor dit project het Programma van Eisen (PvE) opgesteld en vanaf de definitiefase tot en met de uitvoering projectmanagement en kostenmanagement. Waarbij de belangrijkste taak is het borgen van de beoogde kwaliteit. Tijdens de ontwerpfasen wordt dit geborgd door de ontwerpdocumenten inhoudelijk te toetsen aan het PvE. Tijdens de uitvoering voeren onze technisch inspecteurs toezicht op de bouw.
Vrijdag 17 januari 2025 droegen de jongste en oudste leerling van basisschool Wisperweide in Weesp een tijdscapsule over aan Schools by CircleWood®. De inhoud? Tekeningen van alle leerlingen met ideeën over hun toekomst. Dit bijzondere moment markeert een uniek moment in de geschiedenis: de start van de bouw van de allereerste innovatieve school van Schools by CircleWood® en de eerste school die wordt gerealiseerd binnen het Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen Amsterdam.
Wisperweide is de eerste school die gebruik maakt van de houtkern bouwmethode© van Schools by CircleWood®. Naast de toepassing van veel hernieuwbare materialen, worden de schoolgebouwen zo ontworpen dat ze eenvoudig gedemonteerd en hergebruikt kunnen worden. Het innovatieve concept verlengt hiermee de levenscyclus van bouwmaterialen en vermindert verspilling. Dit draagt bij aan een circulaire economie en daarmee een duurzamere toekomst.
Schools by CircleWood® is trots om bij te dragen aan een prettige en gezonde leeromgeving voor kinderen – de duurzaamheidsambassadeurs van onze toekomst. Monica Groenendaal, directeur van basisschool Wisperweide, kijkt uit naar de nieuwe school: “We hebben goed nagedacht over ons onderwijs en de benodigde indeling van ons nieuwe schoolgebouw. Het ontwerp past uitstekend bij ons onderwijs. Ons motto ‘Samen leert elk kind meer’ kan in het nieuwe gebouw goed in de praktijk worden gebracht. Alle leerlingen en medewerkers verheugen zich op het nieuwe gebouw waar ze goed kunnen leren, ontdekken, spelen en samenwerken!”
Schools by CircleWood® is ontstaan uit de noodzaak om duurzamer te bouwen. Onze werkwijze wordt voortdurend getest en doorontwikkeld om te voldoen aan strenge duurzaamheidseisen. Dankzij deze aanpak kan Schools by CircleWood® al in de ontwerpfase nauwkeurige voorspellingen doen over de milieu-impact. We monitoren continu de duurzaamheidsprestaties en leveren onderbouwde verklaringen voor CO2-uitstoot, losmaakbaarheid en verantwoord materiaalgebruik.
Schools by CircleWood®is onderdeel van CircleWood®. CircleWood® gebruikt de kracht van hout voor de gebouwen van vandaag en morgen. Hout zorgt voor een gezonde, aantrekkelijke en duurzame woon, werk, leer- en leefomgeving. Het natuurlijke materiaal biedt een warme sfeer, uitstekende isolatie en draagt bij aan een lagere CO2-uitstoot. Zo verlagen we samen de CO2 uitstoot en dragen we bij aan een betere leeromgeving. Voor huidige en toekomstige generaties.
Het Schools by CircleWood®-ecosysteem bestaat uit de werkmaatschappijen van Oosterhoff (ABT bv, Adviesbureau Lüning en bbn adviseurs), Friso Bouwgroep, Heko Spanten, Lomans Amersfoort, Adviesbureau DWA, Hedgehog Company, OMA en Studio A Kwadraat.
Ontwerp door: © Studio A Kwadraat
Supervisie door: OMA.
Maandag 3 december jl. bereikte de brede school Cingelplein in Beesd haar hoogste punt. Het energieneutrale, bio-based en natuurinclusieve ontwerp van RoosRos Architecten wordt gebouwd door Aannemersbedrijf P. van Leeuwen. Na het wind- en waterdicht maken start de afbouw van het houten gebouw, dat steeds meer vorm krijgt.
De bouw werd gevierd met bouwers en leerlingen van de scholen de Lingelaar en St. Antonius, die dagelijks de voortgang zien vanuit hun tijdelijke locatie. Beide scholen, de buitenschoolse opvang en de bibliotheek vormen straks samen met MFC het Klokhuis het maatschappelijke hart van Beesd.
Twee leerlingen overhandigden een tijdscapsule aan de aannemer, die in het gebouw worden verwerkt. De wethouder en uitvoerder spraken over de voorspoedige bouw, waarna de vlaggen van beide scholen werden gehesen. Na het officiële moment genoten de bouwers van wat lekkers.
Over enkele maanden wordt het gebouw opgeleverd. Leerlingen, docenten en gebruikers van de BSO, bibliotheek en het MFC kijken ernaar uit. bbn adviseurs begeleidt dit duurzame project vanaf de definitiefase, stelde het Programma van Eisen op en verzorgt het projectmanagement en directievoering en toezicht